Μέσα σε αυτή την ομορφιά της φύσης προσπαθούσαν να βρουν τη γιατριά τους οι νέοι της Καλίδονας να γλιτώσουν από τη μάστιγα της φυματίωσης που θέριζε ιδίως τους νέους.
H πανδημία του κορονωιού έχει φέρει μαζί της και νέες συνθήκες ζωής.
Μένουμε σπίτι - μόνο με αυτούς, που κατοικούν μέσα- σύμφωνα πάντα με τις κρατικές οδηγίες.
Μοιραζόμαστε τα νέα μας μόνο από μακριά και αν κάποιος θα έρθει να μας φέρει κάτι, είναι με γάντια και μας το δίνει από απόσταση.
Σίγουρα όλα αυτά είναι πρωτόγνωρα στη σημερινή γενιά.
Αλλά για τις μεγαλύτερες ηλικίες -που όλο και κάτι έχουν να θυμούνται από τα περασμένα χρόνια της καθημερινότητας τους – αυτές οι συνθήκες, τους φέρνουν στη μνήμη γεγονότα από το παρελθόν, που οι παππούδες και οι γιαγιάδες τους τους είχαν αφηγηθεί.
Μέσα σε αυτούς και εγώ…
Τότε, μας φαίνονταν σαν ένα κακό παραμύθι, αλλά μας έκαναν εντύπωση και χαράζονταν στο μυαλουδάκι μας, φτιάχνοντας εικόνες πως μπορούσαν να συμβαίνουν όλα αυτά.
Εκπροσωπώντας τη γενιά μου, που έζησε με ανθρώπους, που βίωσαν καταστάσεις με πολύ διαφορετικές συνθήκες από τις σημερινές, θα κάνω μια αναδρομή στο παρελθόν και θα αναφερθώ σε πρόσωπα και εποχές, που η μάστιγα της φυματίωσης θέρισε πάρα πολλούς πατριώτες μας, που στην πλειοψηφία τους ήταν νέοι.
Μεγάλη μάστιγα για την ανθρωπότητα υπήρξε η φυματίωση.
Σε μια εποχή, όπου οι λέξεις «Ιατροφαρμακευτική Περίθαλψη» ήταν άγνωστες. Τα φαγητά πενιχρά….
Οι δυσκολίες μεγάλες... Τα επικοινωνιακά μέσα ανύπαρκτα….
Μόνοι τους με διάφορα γιατροσόφια προσπαθούσαν να γιατρευτούν.
Πίστευαν ότι με τον καθαρό αέρα και το καλό νερό οι φυματικοί θα αντιμετώπιζαν την αρρώστια τους. Δυστυχώς τίποτα δεν γίνονταν…
Απομόνωναν τους ανθρώπους και τους πήγαιναν λίγο φαγητό, αλλά τους το έδινα με το φτυάρι για να μην τους πλησιάσουν και τους κολλήσουν.
Όταν άκουγαν ότι κάποιος αρρώστησε από φυματίωση («χτικιό» το έλεγαν), έφευγαν από άλλο δρόμο. Δεν τον πλησιάζανε.
Η απομόνωση ήταν, συνήθως, σε μέρη που δεν κυκλοφορούσε πολύ ο κόσμος, σε μέρη, που είχε πολύ αέρα και δένδρα , ιδίως Πεύκα.
Η δε πεύκα έπαιρνε και το όνομα του αρρώστου που φιλοξενούσε. Όταν πέθαινε δε, οι γονείς δεν άφηναν τα παιδιά να πλησιάσουν για πολλά χρόνια στη συγκεκριμένη πεύκα.
Σε κάποιο σημείο του Άμπουλα (μια τοποθεσία της Καλίδονας), υπήρχε μια γούβα, που έπιναν μόνο από αυτή καθαρό νερό.
Και ένας φυματικός ,που πελεκούσε πεύκες για να μαζέψει το ρετσίνι, πήγαινε και έπινε από αυτή τη γούβα. Όταν το έμαθαν δεν χάλασαν τη λιμνούλα αυτή αλλά άνοιξαν αλλού…
Ο φόβος ήταν μεγάλος και η απόγνωση τους τους έκανε να φέρνονται με σκληρό τρόπο στους συγκεκριμένους αρρώστους
Όταν πέθαιναν, έκαιγαν όλα τα ρούχα του και όλα τα «ανάχρια» του, δηλαδή ό,τι πράγματα χρησιμοποιούσε.
Ήταν μια ιεροτελεστία. Συμμετείχαν οι πιο στενοί συγγενείς. Οι περισσότεροι είχαν διαλέξει την τοποθεσία «Αφανόραχη» για να τα κάψουν.
Θα αναφερθώ σε πρόσωπα μόνο με τα αρχικά τους, για τους ευνόητους λόγους, και θα περιγράψω περιληπτικά την καθημερινότητα τους μέχρι που πέθαιναν.
Το 1889 περίπου, ήρθε κάποιος πατριώτης ηλικιωμένος (γέρο-Λάτας) από την Αμερική να περάσει τα γεράματα του στην Καλίδονα.
Αρρώστησε από φυματίωση. Έτσι, τον απομόνωσαν σε μια μεγάλη πεύκα και από εκεί τον πήγαν στην εκκλησιά.
Η πεύκα του Λάτα καθώς και η έκφραση «στη στροφή του Λάτα την Πεύκα», εξακολουθεί να υπάρχει.
Η πεύκα αυτή, καθώς και όλες οι πεύκες που φιλοξενούσαν τους ανθρώπους στον ίσκιο τους, κάηκαν το 2007.
Ο Θ.Α. (αδελφός της γιαγιάς μου) - έχω ακόμη στα αυτιά μου τις διηγήσεις, που λέγε για τον αδελφό της - αρρώστησε, τον πήγαιναν στην Κωστομέρα για καθαρό αέρα και τελικά τον Ιούνιο του 1910 πέθαινε στο Παλιόχωρι .
Όταν άκουσαν τις φωνές μαζεύτηκαν από «ούλα τα ξαμονια», έτσι έλεγε, πολύς κόσμος. Κανένας δεν πλησίαζε να την βοηθήσει να τον ετοιμάσουν.
Έλεγε χαρακτηριστικά: «Ήταν θεριός, δεν τον έκανα καλά». Προσπαθούσε μόνη της και τον σήκωσε τον έδεσε στην ελιά, τον έντυσε, τον έβαλαν σε νεκροκρέβατο και τον πήγαν κατευθείαν στην εκκλησιά.
Το 1913, ήρθε με νόμο από την Αμερική για τους Βαλκανικούς πολέμους ο Γ.Σ. Στις εξετάσεις, που του έγιναν για να πάει φαντάρος, ανακαλύφθηκε ότι είχε φυματίωση. Όπως καταλαβαίνετε, δεν πήγε. Γύρισε πίσω και απομονώθηκε μακριά από το σπίτι του σε κάτι μεγάλες άριές στο Παλιοχώρι.
Σε κάθε τέτοιο ασθενή, τους πήγαινε φαγητό και νερό ο γεροντότερος από κάθε σπίτι.
Στην τοποθεσία «Κοκκινόρικο», κάτω από μια πευκιά ήταν ο Γ.Α. –παντρεμένος- και καθόταν και τον φύλαγε η Γυναίκα του. Δεν είχαν παιδιά. Τον περιποιόταν πάρα πολύ. Και όποιος πήγαινε έλεγε τα καλύτερα. Δυστυχώς και αυτός πέθανε.
Στην τοποθεσία «Πευκιά» σε ύψωμα ήταν ο Κ.Π. Τον συντηρούσε η αδελφή του, αλλά πάντα από μακριά.
Στη «Μπισχινόβρυση», απομονωμένος ήταν ο Δάσκαλος Γ.Φ.
Ήταν πολύ μορφωμένος και ένας από τους διανοούμενους της εποχής εκείνης. Πέθανε 15 Αυγούστου το 1936.
Η Μ.Κ., κόρη του Ρ.Σ., ήταν απομονωμένη μακριά από το σπίτι της, κάτω από μια βατιώνα. Είχε ένα μικρό κοριτσάκι.
Δεν της το πήγαιναν καθόλου να το δει. Και φώναζε «φέρτε μου το παιδί μου και ας πεθάνω». Κάπου κάπου της το έδειχναν από μακριά.
Η Χ.Λ. ήταν απομονωμένη μακριά από το σπίτι της και κάτω από μεγάλες συκιές. Ούτε η μάνα της δεν πήγαινε να τη δει...
Η Τ.Χ. –μια νέα της εποχής -πέθανε στο σπίτι της, γιατί τη φρόντιζε ο γιατρός του χωριού. Αλλά, δυστυχώς, και αυτή πέθανε.
Ο Γ.Α. πέθανε στο σπίτι του, όταν ανακάλυψε ότι στο καφενείο που πήγαινε, του έβαλαν σε σημαδεμένο φλυτζάνι να πιεί τον καφέ του.
Μόλις το κατάλαβε, δεν ξαναβγήκε έξω και πέθανε πιο πολύ από μαρασμό. (έβαζαν σημαδεμένα φλυτζάνια και ποτήρια στους φυματικούς).
Ο Ν.Π. -Αξιωματικός της Χωροφυλακής- πέθανε πολύ απομονωμένος κοντά στο σπίτι του, στις «Βοριές», κάτω από δυο μεγάλα πλατάνια.
Ιστορίες πολλές…Ο χώρος δεν είναι αρκετός για να αναφερθούμε σε περισσότερες, αλλά σίγουρα για όλους είναι σαν να τους αναφέραμε. .
Πονεμένες ιστορίες που δυστυχώς τις έζησαν οι προγονοί μας και αντιμετώπιζαν στωικά τις απώλειες των αγαπημένων τους προσώπων.
Οι πιο ευτυχισμένοι ήταν αυτοί που είχαν κτηνοτροφία και έπιναν γάλα, γιατί το είχαν για φάρμακο.
Πριν βγει το φάρμακο, όποιος αρρώσταινε από φυματίωση ήξερε τη μοίρα του.
Ήταν μελλοθάνατος. Κάθε τοποθεσία γύρω από το χωριό μας κρύβει μια προσωπική ιστορία .
Με το να τις καταγράφουμε, διατηρούμε την ιστορία του.
Όλοι αυτοί οι άνθρωποι με τις προσωπικές τους περιπέτειες αποτελούν ένα κομμάτι της τοπικής μας ιστορίας, του άλλοτε μεγάλου και σήμερα μικρού χωριού μας, της Καλίδονας.
Τριανταφυλλιά Νιάρχου-Πολιτιστικός Σύλλογος Καλίδονας "Σάρενα"
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου